E-MAIL LİSTEMİZE ABONE OLUN
Kampanya ve indirimlerden önce siz haberdar olun
E-Mail Adresiniz
YAYINCININ İKİLEMİ: VERİLER SEZGİLERE KARŞI

Yayıncılığın geleceği nasıl olacak? Son dönemde şu konu sıkça konuşuluyor, kitabı verilere göre mi değerlendirmeli yoksa editörün sezgilerine mi güvenmeli?

Bazı yabancı veteran yayıncılara göre yayıncılık inanılmaz riskli bir iş.

Bir yayınevi ilk kitabını yazan bir yazarla bol sıfırlı bir anlaşma yapıp sonunda tam bir fiyaskoyla karşılaşabilir.  Hangi kitapların satacağına karar vermek her zaman zor olmuştur. Yayıncılar son dönemde okurların nasıl okuduklarına dair verilerden de yardım almaya başladılar –ve bu durum bazılarını tedirgin ediyor.

Alan Rinzler uzun zamandır yayıncılık işinde. 1962’de editör olarak başlayan Rinzler aralarında Toni Morrison’ın da olduğu büyük isimlerle çalıştı ve dönem klasiklerinden bazılarını yayın dünyasına tanıştırdı: Kalbimi Vatanıma Gömün ve Manchild in the Promised Land. Artık serbest editörlük yapan Rinzler kitap yayınlamanın ticari bir karar değil, aşktan kaynaklanan bir eylem olduğunu söylüyor.

“Gerçekten öyle,” diyor Rinzler. “Editör bazı kitaplara âşık olur. Kitapta gördükleri bir şeyden şahsen etkilenir ve kitaba tutkuyla yaklaşırlar. Kitabın gerçekten satıp satmayacağına dair en ufak bir fikirleri bile yoktur. Bu tamamen sezgisel, hissel bir şey.”

Çoğu kitap para getirmiyor, elbette. 20/80 kuralı işliyor burada, diyor Rinzler. Yüzde 20’nin, hatta yüzde 10’un kazandırdığı para, satmayan yüzde 80 ya da yüzde 90 kitabı destekler. Bazı yayıncılar yalnızca sezgilere güvenmenin yeterli olmadığı kanaatinde.

“Veriler sezgilerinizden iyidir –evet, bunu ben söyleyebilirim,” diyor, “veriyle işleyen” olarak tanımlanan Sourcebooks yayınevinin CEO’su Dominique Raccah. Raccah yayınevinin bu şekilde tanımlanmasına karşı çıkmıyor zaten, satış verilerinin zaten bir süredir kullanıldığını ama artık farklı türden bir bilgiye erişim imkânının doğduğunu anlatıyor.

“Yakın zamana dek, okurun okuma kalıpları ya da belirli kitapları nasıl okudukları açısından kitapla ilişkilerinin iç yüzünü bilmiyorduk. Bu kısım bir anlamda eksikti,” diyor Raccah.


yayıncılık

Dijital kitaplar sayesinde insanların nasıl okuduklarını takip etmek mümkün hale geldi ve Amazon ve Apple gibi şirketler bu verileri toplayabilmelerine karşın yayıncılarla paylaşmıyorlardı. Son dönemde okur analizleri üzerine uzmanlaşan ve bulguları paylaşan bazı yeni firmalar ortaya çıktı.

Andrew Rhomberg, yayıncılara pazarlama kararlarında yardımcı olması için okur verilerini toplamaya başlayan Londra merkezli Jellybooks şirketinin kurucusu.

“Fakat o günden bu yana, yayıncılar bu verileri, büyük beklentiler olmasına rağmen çıkarttığımız bir kitabın iyi satmamasının nedenlerini öğrenmek gibi, bir sürü başka sebepten kullanabileceklerini keşfettiler.” diyor Rhomberg. “Ya da ilk kitabını çıkartan ve iyi satıyor görünen bir yazar varsa, insanlar gerçekten bu yazarı okuyor mu, ikinci kitabını satın alacaklar mı, bunu görmek için kullanmak istediler.”

“Jellybooks, bu sorunun cevabını bulmak için okuma verisi toplanmasına izin vermeleri karşılığında okurlara bedava kitapteklif etti. Okurun kitabı sonuna kadar okuyup okumadığı takip ediliyor –çoğu okur kitabın yarısına bile gelmiyor. Jellybooks ayrıca bir kitabı okumanın ne kadar sürdüğünü de ölçüyor ve bitiren okurlara kitabı başkasına tavsiye edip etmeyeceklerini de soruyor. Bazen sonuçlar şaşırtıcı olabiliyor,” diyor Rhomberg.

“Okurların  yüzde 90’nının ilk üç bölümden sonra kitabı bıraktığını gösteren veriler geliyorsa, durum oldukça net demektir,” diyor  Rhomberg. “Öte yandan editörün ısrarla çok güzel olduğunu söylediği ve yayınevinde kimseyi ikna edemediği kitaplar oluyor ve sonradan okurlar kitabı bir solukta bitiriveriyorlar.”

Rhomberg bugüne kadar Jellybook verilerine dayanan bir kitabın anlaşmasını iptal eden tek bir yayıncı bile olmadığını söylüyor. Fakat Rinzler bu konuda daha temkinli. Rinzler editörlüğünü yaptığı, Toni Morrison’un ilk kitabı En Mavi Göz’ü hatırlatıyor. Çoğu kişi kitabın konusunu –tecavüz ve ensest- itici bulmuştu.


yayıncılık

“Bana göre, okur analizi için bu kitabın verildiği kişiler kitabı hemen elinden bırakırdı. Ayrıca yayıncılar da kitabın satmayacağını düşünebilirlerdi,” diyor Rinzler.

Rinzler, Jellybooks’un anlaştığı okurlar hakkında, şahsi zevkleri ya da okuma tercihleri üzerine çok az şey bilindiğini söylüyor. “Kadın, 51 yaşında, ya da erkek, 39 yaşında olarak biliniyorlar. Bir kitap basacak olsaydım ya da kitabın yazarı ben olsaydım, bu insanların ne düşündükleri çok da umurumda olmazdı açıkçası,” diyor Rinzler.

Ancak bir yayıncı olan Raccah’ya göre, “Çok fazla korkulacak bir şey yok burada. Veri göstergesi bu.

“Ayrıca bu alanda yapılması gereken en büyük ayrımlardan birisi bence, sonuca veri mi karar veriyor yoksa veriden kullandığınız bilgi biçimlerinden birisi olarak mı yararlanıyorsunuz.”

Raccah’ya göre yayıncılar, yazarlarla üzerinde çalıştıkları eserlerle ya da satış rakamlarıyla alakalı düzenli sohbetler yapıyorlar ve bu yeni veri de karışıma eklenen bir unsur yalnızca. Yine de, diye ekliyor Bayan Raccal, yazarın görüş açısına saygı duymak elzem elbette.

“Eserin esas yaratıcısı yazardır. Ayrıca bana göre veri, yaratıcılığı değiştirmek ya da bambaşka bir şey yaratmak için değil, yaratıcılığı bilgilendirmeye yardım eden bir metodoloji,” diyor Raccah.

Bir kitabı yayınlamaya karar vermek her zaman kumardır, diyor Raccah ve hangi kitabın basılacağına karar verilirken sezgi her zaman rol oynayacaktır. Yine de insanların nasıl okuduklarına dair gerçek veri toplamak artık mümkün ve bu veriler de artık sürecin bir parçası haline gelecek.

Yayıncılığın geleceğini gerçekten veriler mi belirleyecek ve bu durum edebiyat dünyasına nasıl etki edecek bunu hep birlikte göreceğiz.

 

 

Kaynak: npr.com
Görsel: pagelizard.com

Oluşturulma Tarihi : 10.08.2016
Bu yazıyı paylaş:
Çok Okunanlar
ŞİMDİKİ ZAMANIN İÇİNDE
ŞİMDİKİ ZAMANIN İÇİNDE
6.00 TL
SENİN OLAYIN NE?
SENİN OLAYIN NE?
6.00 TL
ASLANLARI UYANDIRMAK
ASLANLARI UYANDIRMAK
6.00 TL
SESSİZLİK
SESSİZLİK
6.00 TL
KIRMIZI RUGAN AYAKKABILAR
KIRMIZI RUGAN AYAKKABILAR
6.00 TL
KOMPLİKASYONLAR
KOMPLİKASYONLAR
6.00 TL
BİR VARMIŞ ÖTESİ YOKMUŞ
BİR VARMIŞ ÖTESİ YOKMUŞ
6.00 TL
ENGELLENMEMİŞ KIZLAR
ENGELLENMEMİŞ KIZLAR
6.00 TL
Benzer İçerikler